วันมหิดล ประจำปี ๒๕๕๕ ณ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

 

                                                                              มหิตลานุสรณีย์


                                                                              ๑๒
                                                                              ๏ ประณต ณ เบื้องพระบาท          บรมราชชนก
                                                                              พระคุณพระคอบพสก                   เสมออุรสธิดา
                                                                              ๏ พระเมตตยาธิคุณ                      อดุลอนันต์คณา
                                                                              ประคับประคองประชา                 ประจักษ์ประเจิดประจง
                                                                              ๏ พระมอบพระกายพระกิจ           อุทิศมิคิดพระองค์
                                                                              ประโยชน์ประสิทธิ์ประสงค์          คะนึงคณานิกร
                                                                              ๏ มินานพระโอบพระเอื้อ              พระเมือ ณ เมืองอมร
                                                                              ประกาศพระกิจขจร                      ขจายพระกิตติคุณ
                                                                              ๏ จะหาจะเทียบจะแทน                 มิแม้นมิปานมิปุน
                                                                              เสมอเสมือนพิรุณ                          ประโปรยละอองประพรม
                                                                              ๏ มหิตลาธิเบศร                           อดุลยเดชวิกรม
                                                                              เฉลิมพระนามนิยม                        เสนอสนามสุธี

                                                                                                               ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม
                                                                                            ข้าพระพุทธเจ้า คณะมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
                                                                                                            (ผศ.มะเนาะ ยูเด็น ประพันธ์)

 

สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก

                 สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก กรมหลวงสงขลานครินทร์ พระบิดาแห่งการแพทย์แผนปัจจุบันไทย เป็นพระราชโอรสองค์ที่ ๖๙ ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ และสมเด็จพระศรีสวรินทิราพระบรมราชเทวี สมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ทรงพระราชสมภพในพระบรมมหาราชวัง เมื่อวันที่ ๑ มกราคม พุทธศักราช ๒๔๓๔ สมเด็จพระบรมราชชนก ทรงอภิเษกสมรสกับสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี มีพระธิดาและพระโอรส ๓ พระองค์คือ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยานิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ พระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล และพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช


                 ด้านการศึกษา ในปี พ.ศ. ๒๔๔๘ ได้ทรงเข้าเป็นนายร้อยทหารบก ในปีเดียวกันได้ทรงไปศึกษา ณ โรงเรียนมัธยมประเทศอังกฤษ หลังจากนั้นได้ทรงศึกษาวิชาทหาร และวิชาทหารเรือขั้นสูง ณ ประเทศเยอรมัน ขณะทรงศึกษาในปีสุดท้ายทรงชนะการประกวดออกแบบเรือดำน้ำ หลังจบการศึกษาหลักสูตร ๔ ปี แล้ว ได้ทรงเข้าปฏิบัติงาน เป็นนายทหารในราชนาวีเยอรมัน เป็นเวลา ๓ ปี ในปี ๒๔๕๘ ได้ทรงเสด็จนิวัติประเทศไทยและเข้ารับราชการในกองทัพเรือเป็นเวลา ๙ เดือน ก็ทรงลาออกเนื่องจากทรงพบอุปสรรคในการพัฒนากองทัพเรือไทยให้เหมาะสม


                 ในขณะที่ทรงลาออกนั้น ได้รับทราบถึงความขาดแคลนต่างๆ ในด้านการแพทย์และการให้การรักษาพยาบาลผู้ป่วย จึงทรงสละพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ เป็นทุนการศึกษา เช่น ทรงส่งบุคคลไปศึกษาวิชาการแพทย์และพยาบาล ณ ต่างประเทศ โดยทุนส่วนพระองค์ ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๖๐ จนเสด็จทิวงคต เมื่อพระราชทานทุนการศึกษาส่วนพระองค์นั้น ทรงมีพระราชดำรัสว่า “เงินที่ฉันได้ใช้ออกมาเรียนหรือให้ พวกเธอออกมาเรียนนี้ ไม่ใช่เงินของฉัน แต่เป็นเงินของราษฎร เขาจ้างให้ฉันออกมาเรียน ฉะนั้นเธอต้องตั้งใจเรียนให้ดีให้สำเร็จ เพื่อจะได้กลับไปทำประโยชน์แก่ประเทศชาติ และขอให้ประหยัดใช้เงิน เพื่อฉันจะได้มีเงินเหลือ ไว้สำหรับช่วยเหลือผู้อื่นต่อไป” และพระราชดำรัส ที่ทรงประทานให้กับนายสวัสดิ์ แดงสว่าง (ศาสตราจารย์นายแพทย์สวัสดิ์ แดงสว่าง) นักเรียนทุนพระราชทาน ว่า

                                       "ขอให้ถือผลประโยชน์ส่วนตัวเป็นที่สอง
                                       ประโยชน์ของเพื่อนมนุษย์เป็นกิจที่หนึ่ง
                                       ลาภทรัพย์และเกียรติยศจะตกมาแก่ท่านเอง
                                       ถ้าท่านทรงธรรมะแห่งอาชีพย์ไว้ให้บริสุทธิ์ "


                 จากความสนพระทัยในวิชาการแพทย์ พระองค์ได้เข้าศึกษาวิชาสาธารณสุขจากประเทศอังกฤษ ตลอดจนศึกษาวิชาสาธารณสุข และวิชาการแพทย์จากสหรัฐอเมริกา ตามลำดับ และทรงได้รับปริญญาแพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต เกียรตินิยม เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๗๑ และในปีเดียวกันก็ได้เสด็จนิวัติประเทศไทยและมีพระราชประสงค์ จะทำหน้าที่แพทย์ ณ โรงพยาบาลศิริราช แต่ทางการไม่อาจสนองพระราชประสงค์ได้ เพระเกี่ยวฐานันดรศักดิ์ ของพระองค์และพระราชประเพณี จึงทรงไม่พอพระทัยที่จะอยู่เฉย ๆ โดยไม่ได้ทำประโยชน์ จึงมีพระดำรัสว่า “โดยความจงรักภักดีของฉันต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฉันไม่สามารถจะรับหน้าที่ใด ๆ ของรัฐบาล เพียงแต่รับเครื่องประดับ และรับเงินเดือนสำหรับการทำเช่นนั้น ถ้าเรื่องเป็นเช่นนั้นฉันรู้สึกว่า ฉันควรจะออกจากหน้าที่นั้นดีกว่า และให้ข้าราชการที่ควรจะทำหน้าที่ และเป็นที่ต้องการ ได้รับเงินเดือนมากกว่าฉันเข้าทำแทน”
                 ดังนั้นจึงทรงเปลี่ยนความตั้งพระทัยเสด็จไปปฏิบัติหน้าที่แพทย์ประจำบ้านที่โรงพยาบาลแมคคอมิค จังหวัดเชียงใหม่ ตามที่ทางโรงพยาบาลกราบทูลอัญเชิญมา ทรงมีมหาดเล็กรับใช้เพียงคนเดียว ทรงใช้ใช้เวลาส่วนใหญ่กับผู้ป่วยในโรงพยาบาลและปฏิบัติพระองค์เยี่ยงแพทย์ธรรมดาสามัญผู้หนึ่ง ไม่โปรดให้แพทย์ พยาบาล หรือเจ้าหน้าที่ของโรงพยาบาล ผู้ปฏิบัติงานร่วมกับพระองค์ประพฤติต่อพระองค์เยี่ยงเจ้านายผู้สูงศักดิ์ ทรงปฏิบัติพระองค์อย่างสามัญชน เวลาจ่ายใบสั่งยา ก็ทรงลงพระปรมาภิไธยคล้ายสามัญชนว่า “มหิดลสงขลา”

พระราชานุสาวรีย์ ณ วิทยาเขตปัตตานี

                  แม้ว่าพระสุขภาพจะไม่ดีนัก แต่ก็ทรงพอพระราชหฤทัยเป็นอันมากกับการที่มีโอกาสเป็นหมอได้อย่างเต็มที่ ในช่วงระยะเวลาไม่นานก็มีกิตติศัพท์แพร่หลายไปทั่วไปว่า มีแพทย์เป็นเจ้าฟ้ามาทรงปฏิบัติงานอยู่ที่โรงพยาบาลแมคคอมิค ผู้ป่วยไข้ที่มารับการตรวจบำบัดโรคที่โรงพยาบาลในครั้งนั้น ขนานนามพระองค์ท่านว่า “หมอเจ้าฟ้า”
                 สมเด็จพระบรมราชชนกมีโอกาสประทับที่เชียงใหม่ ให้ผู้คนชาวเชียงใหม่ได้ชื่นขมในพระกรุณาในชั่วเวลาไม่ถึงเดือน ก็ต้องเสด็จกลับกรุงเทพฯ เพราะทรงประชวร จนถึงวันที่ ๒๔ กันยายน พ.ศ. ๒๔๗๒ ก็เสด็จทิวงคต รวมพระชนม์มายุได้ ๓๗ ปี ๘ เดือน กับ ๒๓ วัน เนื่องจากพระปับผาสะ มีน้ำคั่งและพระหทัยวาย นับเป็นการสูญเสียครั้งยิ่งใหญ่ของวงการแพทย์ไทย  ดังนั้นวันที่ ๒๔ กันยายน จึงเรียกกันว่า “วันมหิดล”

พระราชานุสาวรีย์ ณ วิทยาเขตหาดใหญ่

                 แม้ว่าสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ได้เสด็จทิวงคตไปแล้วกว่า ๘๐ ปี แต่พระราชดำรัสของพระองค์ท่านที่ว่า
" ขอให้ถือผลประโยชน์ส่วนตัวเป็นที่สอง ประโยชน์ของเพื่อนมนุษย์เป็นกิจที่หนึ่ง ลาภทรัพย์และเกียรติยศจะตกมาแก่ท่านเอง ถ้าท่านทรงธรรมะแห่งอาชีพย์ไว้ให้บริสุทธิ์ " ยังคงอยู่ในความทรงจำของปวงชนชาวไทย

พระราชานุสาวรีย์ ณ วิทยาเขตสุราษฎร์ธานี

                  เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติและระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณที่พระองค์ท่าน ได้ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจอันเป็นประโยชน์สุขของผู้อื่นตลอดพระชนม์ชีพ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ร่วมกับส่วนราชการต่าง ๆ จึงได้จัดกิจกรรมเนื่องในวันมหิดลเป็นประจำทุกปี โดยเฉพาะวันมหิดลในปีนี้ เป็นวันครบรอบ ๑๒๐ ปี วันคล้ายวันพระราชสมภพ สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก หน่วยงานราชการต่าง ๆ และ คณะหน่วยงานในมหาวิทยาลัย จึงพร้อมใจกันจัดกิจกรรม วันมหิดล และวันถือประโยชน์เพื่อนมนุษย์เป็นกิจที่หนึ่ง อย่างพร้อมเพรียงกัน

พระราชานุสาวรีย์ ณ วิทยาเขตภูเก็ต

                                                                                                เพื่อพระปณิธาน

                                                                              “ประโยชน์ตนต้องเห็นเป็นที่สอง
                                                                              ประโยชน์ของมนุษย์คิดกิจที่หนึ่ง”
                                                                              ทรงตรัสเอื้อเพื่อไทยได้คำนึง
                                                                              ให้ปลื้มปลาบซาบซึ้งติดตรึงตรา
                                                                              เป็นแสงทองส่องแทนเป็นแก่นสาร
                                                                              ปณิธานปานธงลูกสงขลาฯ
                                                                              มุ่งกอปรกิจคิดเอื้อเพื่อประชา
                                                                              เสริมส่งค่าสมพระปณิธาน

                                                                                                ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม
                                                                              ข้าพระพุทธเจ้า คณะมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
                                                                                             (รศ.วันเนาว์ ยูเด็น ประพันธ์)

พระราชานุสาวรีย์ ณ วิทยาเขตตรัง

                 เนื่องในโอกาสครบรอบ ๑๒๐ ปี วันคล้ายวันพระราชสมภพ สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี จึงจัดกิจกรรม เฉลิมพระเกียรติ ดังนี้

๑. งานจากพี่สู่น้อง ทำดี สดุดีพ่อหลวงไทย โดยคณะศิลปกรรมศาสตร์
เมื่อวันที่ ๙ - ๑๓ กรกฏาคม ๒๕๕๕ ณ กรุงเทพฯ และปริมณฑล
กิจกรรมประกอบด้วยการจำหน่ายผลงานศิลปกรรมของคณาจารย์ และ
นักศึกษา และมอบเงินให้โรงพยาบาลสิริราช กรุงเทพฯ และไปร่วมลงนาม
ถวายพระพรพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
๒. การแข่งขันเรือยาว ประเพณี ม.อ. เทิดไท้องค์ราชัน ครั้งที่ ๕ และเนื่องในโอกาส ๑๒๐ ปี วันคล้ายวันพระราชสมภพ สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ชิงถ้วยองคมนตรี พลากร สุวรรณรัฐ ระหว่างวันที่ ๘-๙ กันยายน ๒๕๕๕ ณ บริเวณเชิงสะพานเดชานุชิต จังหวัดปัตตานี และนิทรรศการ ๑๒๐ ปี พระบรมราชชนก
๓. การแข่งขันเดินวิ่ง มินิมาราธอน โดยชมรมกรีฑาฯ วันเสาร์ที่ ๒๒ กันยายน ๒๕๕๕
๔. การจัดงานวันถือประโยชน์ของเพื่อนมนุษย์เป็นกิจที่หนึ่ง
ในวันมหิดล วันจันทร์ที่ ๒๔ กันยายน ๒๕๕๕
- พิธีวางพวงมาลา และพิธีบำเพ็ญกุศลทักษิณานุประทาน
- นิทรรศการ ๑๒๐ ปี วันคล้ายวันพระราชสมภพ สมเด็จพระ
มหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก
- การแข่งขันกีฬาประเพณี ๕ พี่น้องเกมส์ และกิจกรรมเพื่อประโยชน์ของเพื่อนมนุษย์ ระหว่าง มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี โรงพยาบาลปัตตานี ศูนย์บำบัดรักษายาเสพติดปัตตานี สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดปัตตานี และโรงพยาบาลค่ายอิงคยุทธบริหารปัตตานี
- การแสดงโขนเยาวชน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยสถาบันวัฒนธรรมศึกษากัลยาณิวัฒนา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมกับกระทรวงวัฒนธรรม ณ หอประชุม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

                      กำหนดการวันมหิดล ประจำปี ๒๕๕๕
             ณ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
                        วันจันทร์ที่ ๒๔ กันยายน ๒๕๕๕


เวลา ๐๗.๐๐ น. - ทำบุญตักบาตรพระสงฆ์ ๒๐ รูป ณ หน้าอาคารสำนักงานอธิการบดี
เวลา ๐๗.๓๐ น. - บำเพ็ญกุศลทักษิณานุประทาน (บังสุกุล) ณ อาคารสำนักงานอธิการบดี
เวลา ๐๘.๓๐ น. - ผู้ร่วมพิธีพร้อมกัน ณ บริเวณหน้าพระราชานุสาวรีย์สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชนก
เวลา ๐๙.๐๐ น. - ผู้ว่าราชการจังหวัดปัตตานี ประธานในพิธีจุดธูปเทียนสักการะพระราชานุสาวรีย์ฯ
                   - ประธานในพิธี อ่านคำสดุดี เฉลิมพระเกียรติคุณ
                   - รองอธิการบดีวิทยาเขตปัตตานี อ่านมหิตลานุสรณีย์
                   - ประธานวางพวงมาลาและถวายความเคารพ พระราชานุสาวรีย์ฯ
                   - หน่วยงานต่าง ๆ วางพวงมาลา และถวายความเคารพ
เวลา ๐๙.๓๐ น. - การแสดงโขนเยาวชน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยสถาบันวัฒนธรรมศึกษากัลยาณิวัฒนา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมกับกระทรวงวัฒนธรรม ณ                      หอประชุมมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์วิทยาเขตปัตตานี

เวลา  ๑๓.๐๐ น. -  การแข่งขันกีฬา๕  พี่น้อง และกิจกรรมเพื่อประโยชน์ของเพื่อนมนุษย์    ณ  อาคารอเนกประสงค์  ภาควิชาพลศึกษา
เวลา  ๑๘.๓๐ น. - งานเลี้ยงสังสรรค์  ๕  พี่น้อง  ณ  ห้องน้ำพราว  โรงแรม  ซี. เอส. ปัตตานี

หมายเหตุ        การแต่งกายพิธีวางพวงมาลา
แต่งกายเครื่องแบบตามสังกัด ชุดสุภาพ หรือชุดสากล
นักเรียน นักศึกษา แต่งเครื่องแบบนักเรียน นักศึกษา



                                     

โดย งานประชาสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี